ویژگی ها :

۱. مختص پرندگان است.

۲.در مدفوع پرنده آلوده وجود دارد .

۳. از طریق استنشاق باکتری سبب آلودگی انسان میشود.

۴. عامل بیماری های پسی تاکوز ( تب طوطی ) و اورنیتوز ( تب مرغ و خروی).

۵. دارای سروتیپ های متعدد.

۶. فرم EB گرد است.

۷.دارای انکلیوژن بادی چند تایی با اندازه های متفاوت و فاقد گلیکوژن.

۸. دارای پلاسمید.

۹. مقاوم به سولفونامیدها

نکته : تنها کلامیدویا ترایکو ماتیس حساس به سولفانامیدها میباشند .

نکته : تنها ترایکوماتیس دارای انکلیوژن گلیکوژن دار است و با ید قهوهای رنگ میشود.

بیماری های ناشی از کلامیدویا پسی تاسی:

۱. پنومونی.

۲. اندو کاردیت.

۳.پسی تاکوز و اورنیکوز.

برای مطالعه بیشتر به کتاب میکروب شناسی مورای مراجعه شود. 

ویژگی ها:

۱. دارای انکلوزیون گرد و حاوی گلیکوژن(پس می توان برای رد یابی از رنگ آمیزی گیمسا و ید استفاده کرد).

۲. واکوئل دار است .

۳. دارای پلاسمید می باشد.

۴. حساس به سولفانامید ها است.

۵. دارای سنتز فولات است.

EB در این باکتری گرد است.

۶. بیوار ترایکوما مختص انسان است.

۷. گیرنده کلامیدویا ها گلیکوز آمین گلیکان های سطحی سلول مانند هپارین سولفات می باشد.

بیماریزایی:

۱. حداقل دارای ۱۵ سروتیپ می باشد.

۲. سروتیپ های A - B - C باعث عفونت مزمن قرینه منجر به کوری ( بیماری تراخم ) می شوند.

۳. سروتیپ های K تا D عامل عفونت های چشمی - تناسلی هستند.

۴. عفونت های چشمی تناسلی در آقایان شامل : یوتریت غیر گنوکوکی - التهاب اپیدیدیم و پروستات ودر صورت تکرار عفونت تنگی مجرا.

۵. عفونت های چشمی - تناسلی در خانم ها شامل: عفونت لگن (PID) - سالپنجیت - کونژکتیویت استخر شنا - حاملگی خارج رحمی ودر صورت تکرار عفونت عامل نازایی می باشد.

۶. سویه های LVG عامل لنفوگرانولوم آمیزشی یا لنفوگرانولوم ورونوم می باشد. 

تشخیص:

برای برسی تراخم از روش های زیر می توان بهره برد :

۱. بهترین راه تست DFA بر روی تراشه های ملتحمه چشم است.

۲. رد یابی IgA در اشک.

۳. رنگ آمیزی گیمسا یا ید.

درمان :

با تتراسایکین ها.

                                                           پایان قسمت دوم

ویژگی های کلی

باکتری گرام منفی درون سلولی.

فاقد هر گونه ضمائم سلولی از قبیل کپسول و پیلی و . . .

بیماری زایی در انسان و پرنده و جونده (موش).

انگلی در سطح انرژی به علت عدم توانایی تولیدATP(این باکتری دارای آنزیم های مسیر گلیکولیز و کربس می باشد بجز آنزیم هگزوز کیناز که شروع کننده مسیر گلیکولیز است).

دارای دو فرم مورفولوژی مجزا:

۱. فرمEB : فرم اولیه باکتری ـ فرم بیماریزا - مقاوم به شرایط محیطی(به علت وجود پیوندها دی سولفیدی در پروتئین های سطحی) - فاقد تقسیم ومتابولیسم - نسبت DNA به RNA در این فرم یک است - اندازه تقریبی ۳/ میکرون.

۲.فرمRB : فرم مشبک و بزرگ شده باکتری - حساس به شرایط محیط - دارای متابولیسم و تقسیم دوتایی - فاقد پیوندهای دی سولفیدی - نسبت DNA به RNA در این فرم یک چهارم است. اندازه تقریبی۵/ - ۱ میکرون.

ساختار آنتی ژنی:

1. پپتیدو گلایکان : فاقد ان استیل مورامیک اسید (NAM) می باشد - مقاوم به اثر لیزوزم.

2. LPS : به عنوان آنتی ژن خانواده و جنس مطرح است.

3.OMP : پرونتئن های غشای خارجی که به عنوان آنتی ژن تیپ مطرح است.

طبقه بندی :

خانواده کلامیدویاسه دارای دو جنس است :

1. کلامیدویا : گونه تراکوماتیس

2. کلامیدوفیلا : شامل گونه های پنومونیه و پسی تاسی.

                                                                     پایان قسمت اول

نایسریا مننگوکوک(مننژیتیدیس):

ويژگي هاي كلي:

كوكوس ديپلوكوك گرام منفي چرك زا.

داراي كپيول و پيلي فاقد فلاژل وحركت.

داراي متابوليسم هوازي. كاتالاز و اكسيداز مثبت.

گلوكز و مالتوز را در تست CTA به اسيد تبديل مي كند.

بر روي بلاد آگار و شكلات آگار رشد مي نمايد.

حساس به شرايط محيطي وماده ضد انعقاد موجود در كشت خون (SPS).

فاكتور هاي بيماري زايي :

1 . كپسول پلي ساكاريدي : جلوگيري از فاگوسيتوز . مهمترين فاكتور بيماري زايي .آنتي ژن مختص به گروه است. سروتيپ هاي شايع در بروز بيماري شامل A / B / C / Y /w135 است. گروه C و خصوصا گروه A در بروز اپيدمي ها نقش دارد. كپسول تيپ B  با ساير كپسول ها متفاوت است به طوري كه از ليز شدن باكتري توسط سيستم كمپلمان جلوگيري ميكند و از انجا كه داراي ساختار آنتي ژنيكي مشابه انسان است ايمونوژن خوبي نمي باشد.

2 . ليپو اليگو ساكاريد LOS)) :  فاقد بخش پلي ساكاريدي جانبي در LPS  است . به شدت سمي است و مننگوكوكسمي را فوق العاده خطر ساز مي سازد.

3 .پيلي : عامل اتصال به دستگاه تنفسي فوقاني .

4 .IgA1 پروتئاز : باعث تجزيه IgA مي شود.

بيماري زايي :

خاصيت بيماري زايي اين باكتري به توانايي تهاجم به خون و مننژها و مقاومت به فاگوسيتوز توسط لوكوسيت هاي چند هسته اي PMN)) بستگي دارد.

انسان تنها ميزبان اين باكتري است ( از مثالهاي ناقض اصول كخ است ).

از طريق حلق و بيني  توسط قطرات تنفسي وارد بدن مي شود سپس وارد خون شده و باكتريمي مي دهد . مننگوكوكسمي برق آسا همراه با تب بالا و لكه هاي خونريزي دهنده پوستي است كه ممكن است به سمت انعقاد منتشر داخل عروقي DIC)) و كاهش شديد جريان خون در كبد يا سندرم واترهوس – فردريچسن پيشرفت كند .

مننژيت شايع ترين عارضه مننگوكوكسمي است كه به طور ناگهاني همراه با سردرد شديد استفراغ و سفتي گردن شروع شده و در طول چند ساعت به سمت اغما پيشرفت ميكند.

 تشخيص :

براي تشخيص قطعي از كشت خون يا CSF  به همراه جداساري باكتري از نمونه استفاده مي شود.

براي مشاهده آنتي ژنهاي كپسولي در خون و CFS مي توان از تست آگلوتينيشن استفاده كرد.

درمان :

پني سيلين داروي انتخابي است . براي ناقلين از ريفامپين استفاده مي شود.

پيشگيري :

از واكسن پلي ساكاريدي خالص شده كپسول باكتري استفاده مي كنيم .

واكسن گروه A  از سن 3 ماهگي به بعد.

واكسن ساير گروه ها بجز گروه B  از سن 2 سالگي به بعد.

واكسن گروه B  را از قسمت Core از LOS يا پروتئين هاي غشاي خارجي مي سازند .

برای مطاله بیشتر کتابهای جاوتز و واکر و  میکروب شناسی دکتر عباس بهادر را نوصیه می کنم.

نایسریا ( قسمت اول )

کوکوس – گرام منفی – معمولا به صورت دیپلوکوک – بهترین معیار برای افتراق گونه های نایسریا برسی الگوی تولید اسید از قندها در محیط سیستئین تریپتوکیس آگار CTA .

افتراق نایسریا های بیماری زا از غیر بیماری زا :

نکته : اکسیداز, کاتالاز و تولید اسید از گلوکز در هر دو نوع مثبت است .

نایسریا گنوره ( گنوکوک ) :

1 - جایگاه : انسان میزبان طبیعی این باکتری است .

2 - مورفولوژی : دیپلوکوک گرام منفی – بدون کپسول - دارای پیلی .

3 - متابولیسم : هوازی – در حضور نیترات دارای متابولیسم بی هوازی – مشکل پسند ( این باکتری از مننگوکوک مشکل پسند تر است ) .

4 - مقاومت : حساس به شرایط محیطی, مواذ ضد عفونی کننده و ماده ضد انعقاد در محیط کشت خون یا sps.

5 – ساختار آنتی ژنیک و فاکتور های ویرو.لانس :

الف ) لیپو الیگو ساکارید یا LOS .

ب  ) پیلی: در لین باکتری فاکتور بیماری زایی است .

پ ) پروتئین های غشای خارجی شامل :

پروتئین 1 یا Por  ................ پروتئین غالب غشا است – همراه پرتئین 3 در ایجاد پورین ها نقش دارند .

پروتئین 2 یا Opa................. به عنوان فاکتور کدر کننده مطرح است .

و . . . ( برای مطالعه بیشتر به کتاب جاوتز مراجعه شود )

6 – سرولوؤی : سرم ومایع مجرای تناسلی حاوی آنتی بادی های IgG and IgA علیه پیلی ,پروتئین های غشای خارجی و LOS گنوکوک می باشد .

نکته : گنوکوک ............... دارای پلاسمید و فاقد کپسول است .

نکته : مننگوکوک ........... دارای کپسول وفاقد پلاسمید است .

درمان :

به علت وجود سویه های مقاوم به پنی سیلین ( وابسطه به پلاسمید ) و مقاوم به تتراسیکلین ( وابسطه به کروموزوم ) بهتر است از سفتریاکسون برای درمان ایجاد شود .

برای مطالعه بیشتر به میکروب شناسی جاوتز و میکروب شناسی دکتر عباس بهادر رجوع شود.

استافیلوکوک        قسمت سوم

بیماری زایی استاف اورئوس:

علت ایجاد بیماری توسط این باکتری تولید توکسین و تهاجم مستقیم به بافت است.

بیماری هایی مانند SSS , مسمومیت غذایی و TSS   منحصرا بدلیل توکسین های باکتری است و بیماری هایی مانند اندوکاردیت , عفونت های جلدی , پنومونی و . . . در اثر تکثیر و تهاجم ارگانیسم بوده و همراه با تولید آبسه و چرک است .

یافته های بالینی :

الف) عفونت های پوست که خود شامل :

1. فولیکولیت . . . . . . .  درگیری فولیکول مو .
2. گل مژه
3. سیکوزیس
4. جوش . . . . . . . . .  شایعترین بیماری ناشی از این باکتری .
5. کورک
6. کفگیرک
7. زخم زرد یا پیودرم
8. سندرم پوست سوخته یا SSS

ب) درماتیت اگزو فیلیای منتشره یا سندرم رایتر .

ج) زرد زخم تاولی                  د) تب شبه مخملک              و) پیوآرتریت

ی) انتریت حاد                       پ) استئومیلیت                    ن) سندرم کاوازاکی

ت) مسمومیت غذایی               س) سندرم شوک سمی TSS

م) اندوکاردیت

نکته : استاف اپیدرمایتیس عامل عفونت های اندام های مصنوعی – عفونت مجرای ادراری در مردان مسن.

نکته : استاف ساپروفیتیکوس دومین عامل عفونت های سیستیت ( التهاب مثانه ) و پیلونفریت در خانم های جوان.

در انتهای بحث استافیلوکوکها به همه عزیزان توصیه می کنم برای مطالعه بیشتر حتما کتاب میکروب شناسی  پزشکی دکتر عباس بهادر ( انتشارات فرهنگ) وتیز کتاب میکروبیولوژی جاوتز را مطالعه بفرمایید.

استافیلو کوک    قسمت دوم

استاف اورئوس

باکتری مشترک بین انسان وحیوان – جزء فلور اصلی پوست – در اطراف ناف نوزادان در بخش جلویی بینی بزرگسالان و گاهی روده بزرگسالان کلونیزه شده است.

مورفولوژی

کوکوس _ به صورت خوشه انگور نامنظم – فاقد فلاژل و پیلی – برخی سویه ها دارای کپسول پلی ساکاریدی

مقاومت ومتابولیسم

نسبت به خشکی , حرارت ( 50درجه را 30 دقیقه تحمل میکند) کلرید سدیم 9% مقاوم است ولی توسط هگزاکلروفن غیر فعال می گردد. از لحاظ متابولیسم هوازی بی هوازی اختیاری است – کاتالاز مثبت ولی اکسیداز منفی است- از تخمیر قندها اسید تولید میکند ولی گاز تولید نمی کند.

ساختارهای آنتی ژنیک

1. پپتیدوگلایکان.          2. تئی کوئیک اسید ( از جنس ریبوتول فسفات )

3. پروتئین A ( اتصال کووالان به پپتیدوگلایکان – به عنوان آنتی ژن گروه مطرح است)

4. کپسول ( در ارتباط با بیماری زایی سروتیپ های 5 و 7)

5. آنزیم ها که شامل : کاتالاز – کوآگولاز – هیالورونیداز ( فاکتور انتشار) – استافیلو کیناز – لیپاز (در تهاجم باکتری به بافتهای جلدی وزیر جلدی و نیز گسترش عفونت های پوستی مانند آکنه موثر هستند) – بتا لاکتاماز ( باعث مقاومت دارویی باکتری به آنتی بیوتیک های گروه بتالاکتام می شود) – DNase مقاوم به حرارت.

6. اگزوتوکسین ها که شامل : 1.همولیزین ها که خود به چهار دسته آلفا توکسین , بتا توکسین , دلتا توکسین و گاما توکسین دسته بندی میشوند.

2. لوکوسیدین ها که با ایجاد منفذ در نوتروفیل باعث ورود کاتیون ها به درون نوتروفیل شده و در نهایت باعث تخریب آن می گردد.

3. اگزوفولیا تیو ( اپیدر مولیک) : سوپر آنتی ژن است و عامل سندرم فلسی شدن پوست (SSS)

4. TSST-1 : در گذشته با نام های دیگری همانند اگزو توکسین تب زای C یا انتروتوکسین F خوانده می شد. این توکسین هم سوپر آنتی ژن بوده و مقاوم به حرارت

5. انترو توکسین : سوپرآنتی ژن است و در تیپ های A-E  G- I  K-M دسته بندی می شود.

منابع پیشنهادی برای کارشناسی ارشد

1.    باکتری شناسی : میکروب شناسی جاوتز – میکروب شناسی پزشکی دکتر عباس بهادر انتشارات فرهنگ – میکروب شناسی واکر. ( کلاس پیشنهادی من برای این درس , کلاس میکروب دکتر بهادر در آموزشگاه دکتر خلیلی است)

2.     ویروس شناسی : جاوتز – واکر – مورای – فشرده ویروس شناسی دکتر محمد کریم رحیمی فکر کنم انتارات سماط)

3.    ایمونولوژی: ایمونولوژی سلولی ملکولی ابوالعباس – ایمونولوژی رویت – ایمونولوژی دکتر وجگانی ( مخصوصا برای وزارت بهداشت) اما اگه من جای شما بودم حتما کلاسهای دکتر احمد خلیلی شرکت میکردم( آموزشگاه دکتر خلیلی)

4.    بیوشیمی: لنینگر – هارپر – استرایر ( کلاس پیشنهادی من برای این درس دکتر اکبر جعفر نژاد است در آموزشگاه ماهان یا آموزشگاه دکتر خلیلی یا جهاد دانشگاهی بهشتی)

5.    ژنتیک ملکولی : سلولی و ملکولی دکتر مجد – لنینگر- کتاب ملکولی سنجش تکمیلی – ملکولی مریم خالصی انتشارات تهران ( کلاس پیش نهادی ملکولی دکتر عبادی آموزشگاه پوران پژوهش)

6.    زبان تخصصی: حتما حتما کلاسهای دکتر رحیم احمدی آموزشگاه پوران پژوهش

7.    برای قارچ و انگل نه منبع خوبی سراغ دارم نه کلاس خاصی اما پیشنهادی که میتونم بدم شرکت در کلاس آموزشگاهایی مثل آموزشگاه دکتر خلیلی پوران پژوهش - جهاد دانشگاهی شهید بهشتی – معین و ماهان است.

موفق باشید

کوکوسهای گرام مثبت - کاتالاز مثبت - خوشه انگوری - از نظر متابولیکی فعال و دارای رشد در اکثر محیط های کشت - قابلیت تولید پیگمان - 

دارای سه جنس مهم از نظر بیماری زایی : ۱. استاف اورئوس (مهمترین جنس) ۲. استاف اپیدر مایتیس ۳. استاف ساپروفیتیکوس.

سایر کوکوس های گرام مثبت: استرپ (کاتالاز منفی است بر خلاف موارد دیگر) - میکروکوک - استوماتوکوک - پلانوکوک

افتراق استاف از میکروکوک وپلانوکوک:

خصوصیات	استاف	میکروکوک	پلانوکوک
بروز دستجات نامنظم	دارد	دارد	دارد
بروز اشکال تترادی	ندارد	دارد	دارد
حرکت	ندارد	ندارد	دارد
کپسول	متغیر	ندارد	ندارد
تنفس	بی هوازی اختیاری	هوازی	هوازی
کاتالاز	مثبت	مثبت	مثبت
رشد در ۵٪نمک	دارد	دارد	دارد

نکته: پلانوکوک قادر به رشد در محیط دارای ۱۲٪ نمک نیز میباشد.

نکته: جنسهای میکروکوک و پلانوکوک در انسان بیماری زا نیستند اما به علت شباهت زیاد با استاف و امکان اشتبا ه در تشخیص در میکروب شناسی پزشکی دارای اهمیت می باشند.

۱.جان نیدهام ......................... نظریه تولید خودبخودی(Abiogenes).

۲.روبرت هوک ........................ اختراع میکروسکوپ. 

۳.آنتون وان لیون هوک ............ مشاهده موجودات ذره بینی(Animalcules).

۴.فریدریش هنل ..................... ارائه تئوری جرم(میکروب علت بیماریست).

۵.جوزف لیستر..... استریل اطاق عمل-خالص سازی باکتری در محیط براث.

۶.لوئی پاستور....... رد نظریه جان نیدهام-کشف پدیده تخمیر-کشف واکسن سیاه زخم و واکسن هاری - اثبات تئوری جرم و . . .

۷.ربرت کوخ ....... ارائه اصول چهارگانه ی کخ - کشف عوامل ایجاد کننده سیاه زخم و سل و وبا - کشف محیط جام برای کشت باکتری و . . .

اصول چهارگانه روبرت کوخ عبارتند از:

۱.میکروارگانیسم باید در هر مورد از بیماری وجود داشته باشد ولی در فرد سالم حضور نداشته باشد.

۲.میکروارگانیسم باید از بدن بیمار جدا شده و بتوان آن را در محیط کشت رشد داد.

۳.بعد از خالص سازی کشت فوق در صورت تزریق عصاره کشت به حیوان آزمایشگاهی در حیوان بیماری ایجادشود.

۴.دوباره بتوان ارگانیسم را از بدن حیوان آلوده جدا کرد

۸.الکساندر فلیمینگ................ کشف پنی سیلین.

۹.کشف اسپور و اتو کلاو......... کهن.

۱۰.ادوارد جنر ........................ انجام اولین واکسیناسیون.

۱۱.کریستین گرم ................. ابداع رنگ آمیزی گرم.

۱۲.دیمیتری یوز فویچ ایوانوسکی ........ کشف ویروس .

۱۳.گری مولیس ابداع روش PCR.

.

.

.